Het belangrijkste verschil zit onderaan: een kerstboom met kluit heeft nog wortels en kan onder de juiste omstandigheden verder groeien. Een afgezaagde kerstboom heeft geen wortels meer en wordt na de feestdagen afgevoerd. Wil je de boom opnieuw gebruiken, dan is niet alleen “met kluit” van belang, maar vooral hoe gezond en volledig het wortelstelsel is.
Met kluit, in pot of potgekweekt: dat is niet hetzelfde
Een boom die je in een pot koopt, kan zijn hele leven in die pot zijn gekweekt. Hij kan ook kort voor de verkoop uit de grond zijn gehaald en in een pot gezet. Bij het uitgraven kunnen wortels verloren gaan. De pot vertelt dus niet vanzelf hoeveel kans de boom heeft om na kerst door te groeien.
Vraag de verkoper daarom: is deze boom potgekweekt of onlangs gerooid? Is hij bedoeld om te herplanten? Een kleinere boom met een relatief ruime, gezonde kluit is vaak een logischere kandidaat voor hergebruik dan een grote boom met een heel krap wortelpakket.
Kerstbomen op een kwekerij in Ashe County, Verenigde Staten. Aan de kroon alleen kun je niet zien hoe een verkochte boom is gerooid of opgekweekt. Foto: Indy beetle / Wikimedia Commons, CC0; verkleind. Fotobron · CC0
Wat zijn de voordelen van een kerstboom met kluit?
Het grote voordeel is de mogelijkheid om de boom na de kerst terug te planten of in een geschikte pot buiten verder te verzorgen. Je hoeft dan niet automatisch elk jaar opnieuw te beginnen. Een huur- of adoptieboom kan een alternatief zijn als je zelf geen tuinplek hebt; controleer vooraf de verzorgings- en retourvoorwaarden.
Daar staat iets tegenover: een levende boom vraagt ook buiten december aandacht. Hij groeit verder, heeft voldoende ruimte nodig en moet op een passende plek staan. Een kerstboom blijft in de tuin niet vanzelf een klein kamerboompje.
Welke nadelen heeft een boom met kluit?
De kluit en de pot maken de boom zwaarder en lastiger te verplaatsen. De pot neemt ruimte in en moet water kunnen afvoeren zonder dat je vloer nat wordt. Controleer de vochtigheid van de kluit en voorkom zowel uitdrogen als langdurig stilstaand water rondom de wortels.
Een warme woonkamer is bovendien geen ideale langdurige verblijfplaats voor een levende boom. De RHS adviseert potbomen zo laat mogelijk binnen te halen, koel te zetten en maximaal ongeveer twaalf dagen binnen te houden. Dat is een richtlijn voor het beperken van stress, geen garantie dat iedere boom het overleeft.
Wat zijn de voordelen van een afgezaagde kerstboom?
Een afgezaagde boom is praktisch als je een groter exemplaar wilt of hem meerdere weken in huis wilt laten staan zonder plannen voor herplant. Je hoeft geen zware kluit mee te tillen en kiest een standaard die bij de stam en hoogte past. Na de feestdagen heb je geen verzorging in de tuin.
Hij vraagt wel water. Laat de onderkant van de stam in het reservoir van een geschikte standaard staan en controleer dagelijks of er voldoende water is. Een afgezaagde boom is geen droge decoratie die je zonder verzorging wekenlang kunt laten staan.
Een standaard met waterreservoir voor een afgezaagde kerstboom. Kies een uitvoering die past bij hoogte en stamdiameter. Productfoto: Krinner. Fotobron
Kun je een afgezaagde boom opnieuw planten?
Nee, een gewone afgezaagde kerstboom krijgt door hem in de tuin te zetten niet alsnog een bruikbaar wortelstelsel. Wil je herplanten, kies dan vanaf het begin een boom met geschikte wortels. Laat je daarbij adviseren en houd rekening met de uiteindelijke grootte in de tuin.
Welke keuze is duurzamer?
Een boom die meerdere jaren wordt gebruikt, kan de milieu-impact over verschillende kerstdagen verdelen. Dat voordeel hangt wel af van overleving, verzorging en vervoer. Milieu Centraal adviseert onder meer lokaal kopen en kijken naar huur- of adoptiebomen dichtbij huis. Alleen een kluit hebben maakt een aankoop dus nog niet automatisch de beste milieukeuze.
Is de boom na kerst afgedankt, volg dan de inzamelroute van je gemeente. Haal eerst lichtjes, haakjes en alle kerstornamenten eruit. Zo kan de boom via de lokale verwerking verder worden gebruikt of verwerkt.
Welke past het best bij jouw plannen?
Kies een potgekweekte boom met gezonde wortels als je hem kort binnen wilt hebben en daarna een geschikte plek of retourmogelijkheid hebt. Kies een afgezaagde boom als je vooral een kerstboom voor de woonkamer zoekt en hergebruik als levende boom niet haalbaar is. In beide gevallen beginnen mooie kerstdecoratie en minder naalduitval bij een passende plek en goede verzorging.
Bronnen
RHS: kerstbomen, wortels en verzorging
