Een echte kerstboom of een kunstkerstboom: wat is de beste keuze? Een echte boom past vooral als je waarde hecht aan een natuurlijke vorm en het jaarlijkse uitzoeken. Een kunstboom is praktisch als je hem vroeg wilt opzetten en jarenlang wilt gebruiken. Geen van beide wint op alle punten. Hieronder vergelijken we sfeer, onderhoud, kosten, opbergruimte en milieu, zodat je kunt kiezen wat bij jouw huis past.

De belangrijkste verschillen op een rij

Wat zijn de voordelen van een echte kerstboom?

Voor veel mensen begint kerst bij het uitzoeken: bomen bekijken, vergelijken en er één mee naar huis nemen. De takken zijn niet helemaal gelijk en juist dat kan prettig natuurlijk ogen. Bovendien heeft een levende boom een geur die een kunstboom niet vanzelf heeft; hoe sterk die is, verschilt per soort en exemplaar.

Na de feestdagen hoef je geen grote doos met boomdelen kwijt. Dat is een voordeel als je weinig bergruimte hebt. Wel moet je bedenken hoe je de boom afvoert of terugbrengt. Een afgezaagde boom kun je niet opnieuw planten; bij een boom met wortels is overleving niet vanzelfsprekend.

Echte kerstbomen op een kwekerij in Ashe County, Verenigde Staten. Illustratief beeld van de teelt, geen Nederlandse leverancier. Foto: Indy beetle / Wikimedia Commons, CC0; verkleind. Fotobron · CC0

Wat zijn de nadelen van een echte kerstboom?

Een echte boom vraagt aandacht. Je moet water geven en er kunnen naalden vallen. Een boom die binnenshuis uitdroogt, blijft bovendien minder mooi. De Brandweer adviseert om een echte kerstboom dagelijks water te geven. Controleer de verlichting en houd snoeren en stekkerdozen in goede staat.

Je hebt elk jaar opnieuw een passende boom nodig, tenzij je een boom kunt hergebruiken. Ook de ruimte kan anders uitvallen dan bij de vorige: dezelfde hoogte betekent niet automatisch dezelfde breedte. Meet dus niet alleen tot het plafond, maar ook de plek naast de bank en de doorgang erlangs.

Wat zijn de voordelen van een kunstkerstboom?

Een kunstboom kun je opzetten wanneer je wilt. Hij heeft geen water nodig en de vorm is ieder jaar bekend. Dat is handig als je een smalle plek hebt, vroeg begint met versieren of niet elk seizoen een nieuwe boom wilt ophalen. Naalduitval is doorgaans veel beperkter, al kunnen er wel losse deeltjes of stof uit komen.

De uitstraling hangt sterk af van het model. PE-naalden hebben een gegoten, ruimtelijke vorm; PVC-naalden zijn meer opgebouwd uit platte stroken. Sommige bomen combineren die materialen. Kijk daarom bij voorkeur ook van dichtbij naar een voorbeeld, in plaats van alleen op een perfect gestileerde productfoto af te gaan.

Een versierde kunstkerstboom in een woonkamer. Foto uit 2014. Foto: cmitchellichs / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0; verkleind. Fotobron · CC BY-SA 3.0

Wat zijn de nadelen van een kunstkerstboom?

De boom moet ergens blijven wanneer het geen kerst is. Controleer dus vóór aankoop ook de afmetingen van de verpakking. Verder kost het uitvouwen en vormen van takken tijd. Een boom die jarenlang wordt gebruikt kan stof verzamelen, dus schoonmaken en droog opbergen blijven nodig.

Een realistische kunstboom kan een flinke aanschaf zijn. Heeft hij ingebouwde verlichting, kijk dan of lampjes of delen daarvan vervangbaar zijn. Losse verlichting geeft je meer vrijheid om later iets te vervangen of een andere kleur licht te kiezen. “Snel opzetten” is prettig, maar niet het enige criterium.

Welke is goedkoper?

Dat hangt af van wat je koopt en hoe lang je ermee doet. Vergelijk de aanschaf van een kunstboom niet alleen met één echte boom, maar met meerdere seizoenen. Deel de aankoopprijs door het aantal jaren dat je hem verwacht te gebruiken. Tel bij een echte boom ook een eventueel benodigde standaard of huurkosten mee.

Vergeet de praktische kosten niet: vervoer, een opberghoes en de ruimte die een kunstboom inneemt. Een dure boom die je na twee jaar vervangt, is een andere keuze dan hetzelfde exemplaar dat je lang blijft gebruiken. Er is daarom geen vast bedrag waarbij kunst automatisch voordeliger is.

Is een echte boom of een kunstboom beter voor het milieu?

Volgens Milieu Centraal is niet eenvoudig vast te stellen welke van de twee beter is voor het milieu. De effecten van productie, teelt, vervoer en afdanken zijn verschillend. Een vaste uitspraak als “na precies vijf jaar is kunst duurzamer” past daar niet bij.

Hun praktische advies is om bomen zo lang mogelijk te gebruiken. Een goede tweedehands kunstboom kan de gebruiksduur verlengen. Wil je een levende boom, kijk dan naar een huur- of adoptieboom dichtbij huis. Bij een boom met kluit is terugplanten een mogelijkheid, maar geen garantie dat hij overleeft. Extra autoritten en afstand wegen ook mee.

Welke past bij jouw kerst?

Kies een echte boom als het uitzoeken, de geur en de natuurlijke vorm voor jou een belangrijk deel van december zijn en je de verzorging erbij wilt doen. Kies een kunstboom als een vaste maat, vroeg opzetten en jarenlang hergebruik zwaarder wegen, en je voldoende bergruimte hebt.

Voor je kerstballen hoeft de keuze weinig uit te maken. In beide bomen kun je persoonlijke ornamenten hangen. Controleer per tak hoeveel steun hij geeft en of het ornament vrij kan hangen. De boom is de basis; welke herinneringen je erin hangt, bepaal je zelf.

Bronnen en verder lezen

Milieu Centraal: kerstbomen, hergebruik en milieu

Intratuin: het verschil tussen PE- en PVC-naalden

Intratuin: kunstkerstbomen kiezen en onderhouden

Brandweer: veilige warme winter