Handgeschilderde kerstballen zijn vaak duurder omdat ieder exemplaar schilderwerk vraagt. Bij een gedetailleerd gebouw komen daar ontwerp, proefmodellen en een eigen vorm bij. In een kleine oplage moeten die ontwikkelkosten over minder verkochte kerstballen worden verdeeld. De prijs betaalt dus meer dan alleen het glas en de verf.
Dat maakt een handgeschilderd ornament niet voor iedereen de beste keuze. Wie vooral veel gewone ballen voor een bescheiden budget zoekt, kan met een eenvoudige set heel tevreden zijn. Het verschil zit vooral in de hoeveelheid werk, het ontwerp en wat jij belangrijk vindt.
Schilderen gebeurt opnieuw bij ieder exemplaar
Een effen basiskleur kun je bij sommige producten relatief snel aanbrengen, bijvoorbeeld door te dompelen of te spuiten. Een beschilderde gevel vraagt andere handelingen: kleurvlakken, ramen, lijnen en kleine accenten moeten op hun plek komen. Dat werk herhaalt zich bij iedere kerstbal.
Niet ieder oppervlak heeft dezelfde hoeveelheid detail. Een eenvoudige handgeschilderde streep vraagt ander werk dan een gevel met meerdere kleuren en veel raampjes. Het woord handgeschilderd alleen vertelt daarom nog niet hoeveel tijd er in een product zit. Het aantal kleuren, lijnen en afzonderlijke handelingen maakt daarin verschil.
Het ontwerp bestaat al voordat de eerste bal klaar is
Bij Vier je stad ontwikkelen we een ornament rond een herkenbaar gebouw. We beoordelen welke vormen en details belangrijk zijn en wat op klein formaat uitvoerbaar is. Daarna volgen een kleimodel, een digitale scan en een productiemal. De beschildering moet met die vorm samenwerken: een raam hoort op de juiste plaats te zitten.
Daarom is ontwikkelen meer dan één keer een foto doorsturen. Proefmodellen beoordelen en aanpassingen bespreken kosten tijd voordat er een verkoopbaar product is. Niet iedere proef wordt ook het eindresultaat dat je in de winkel ziet.

Het kleimodel van de Waalbrug. Ontwikkeling en vormwerk gaan vooraf aan de schildering van de uiteindelijke serie.
Een kleine oplage verdeelt vaste kosten anders
Een mal en het voorbereidende ontwerp zijn nodig voordat een serie kan worden gemaakt. Als je daarvan minder exemplaren verkoopt, moet ieder verkocht ornament juist een groter deel van die vaste kosten terugverdienen. Ook de ontwikkeling van een passende verpakking hoort bij het product.
Een kleine serie heeft niet dezelfde schaalvoordelen als een grote serie eenvoudige ronde ballen. Dat kan de prijs per stuk verhogen, ook als beide van hetzelfde basismateriaal worden gemaakt. Een eigen gebouwvorm brengt bovendien andere voorbereiding met zich mee dan een veelgebruikte ronde basisvorm.
Waarom zit er ook marge in de verkoopprijs?
Het verschil tussen productiekosten en verkoopprijs is niet volledig winst. Er moeten ook voorraad, verpakking, verkoop, klantenservice en het ontwikkelen van volgende producten uit betaald worden. Een merk dat op kleinere schaal verkoopt, moet die kosten uit minder verkopen terugverdienen.
De verdeling verschilt per ontwerp en verkoopkanaal. Een ingewikkeld gebouw kan andere kosten hebben dan een eenvoudiger ornament. Ook maakt het verschil of een product rechtstreeks bij het merk of via een winkel wordt verkocht: beide manieren brengen eigen verkoopkosten met zich mee.
Waar betaal je als koper wel en niet voor?
Je betaalt voor het ontwerp en de uitvoering van een ornament dat je graag wilt bewaren of cadeau geven. Een fijne schildering kan een gebouw herkenbaar maken en daardoor persoonlijker voor je zijn. Handwerk kan tegelijk kleine verschillen tussen exemplaren geven; Inge Glas beschrijft zulke variaties ook bij de eigen handgemaakte ornamenten.
Een hogere prijs maakt glas niet onbreekbaar. En handgeschilderd betekent niet dat een machinaal afgewerkte kerstbal geen mooie aankoop kan zijn. Wil je één bijzonder gebouw dat iets voor je betekent, dan kan het extra werk de prijs waard zijn. Wil je vooral een hele boom vullen, dan kan een mix van betaalbare basisballen en enkele bijzondere ornamenten beter passen.
Verder lezen
Voorbeeld van handwerk en variaties bij een andere fabrikant — Inge Glas