Onze glazen kerstballen beginnen als een model van klei. Dat wordt gescand tot een digitaal 3D-model, waarmee een stalen mal wordt gemaakt. In de mal blazen de makers de glazen vorm. Daarna volgen de zilverlaag aan de binnenkant, de beschildering en de verpakking. Met de Waalbrug als voorbeeld laten we zien wat er in iedere stap verandert.

1. Van herkenbaar gebouw naar een model van klei

Een gebouw is groot, een kerstornament klein. Daarom kijken we eerst welke vormen je moet blijven herkennen: de boog van een brug, de daklijn of een toren. Tegelijk moet het ontwerp in glas uitvoerbaar zijn. Niet ieder dun onderdeel van het echte gebouw kan op miniatuurformaat net zo worden nagemaakt.

Die keuzes krijgen eerst een tastbare vorm in klei. Aan dat model kun je de hoofdvorm en verhoudingen bekijken voordat er een productiemal wordt gemaakt. Schilderwerk kan later veel detail toevoegen, maar geen verkeerde hoofdvorm herstellen.

Het kleimodel van de Waalbrug. De herkenbare boog en hoofdverhoudingen worden eerst als tastbare vorm uitgewerkt.

2. De scan maakt de vorm digitaal

Het kleimodel wordt ingescand. Zo ontstaat een digitaal model dat van verschillende kanten bekeken en verder uitgewerkt kan worden. Deze stap verbindt het handgemaakte model met het maken van de metalen mal. Digitaal werken hoort dus bij het proces, ook al wordt het ornament daarna met de mond geblazen en met de hand geschilderd.

Een digitale weergave van de Waalbrug vanuit verschillende kanten. De getoonde ontwerpafmetingen zijn geen algemene maat voor alle ornamenten.

3. Uit RVS wordt een stalen mal gefreesd

Het digitale model wordt gebruikt om de vorm uit een blok roestvast staal te frezen. De mal bepaalt de hoofdvorm die het glas later krijgt. Op de foto zie je de geopende metalen mal. De kleuren van de gevels en veel fijne lijnen komen pas bij het schilderen terug.

De geopende metalen productiemal voor de Waalbrug.

4. Glasblazen: van helder glas naar een hol ornament

Verhit glas wordt met de mond in de mal geblazen en neemt daarin de vorm aan. Het resultaat is hol, niet een massief glazen beeldje. Dat maakt het mogelijk om een gebouw of brug als kerstboomversiering te gebruiken zonder dat je een massief stuk glas aan de tak hangt.

Er komt dus gereedschap aan te pas: mondgeblazen betekent niet dat alles zonder mal of machine wordt gemaakt. Het beschrijft de manier waarop het glas tot de ornamentvorm wordt geblazen.

De Waalbrug als heldere glazen vorm, vóór het verzilveren en schilderen. Deze foto toont het resultaat van het glasblazen, niet het blazen zelf.

5. Een zilverlaag aan de binnenkant

Het glas is aanvankelijk doorzichtig. Aan de binnenkant wordt een dunne zilverlaag aangebracht. Die geeft een reflecterende basis achter de latere beschildering. Verzilveren en schilderen zijn twee aparte stappen; op de foto zie je goed hoe anders de brug er na het verzilveren uitziet.

De zilverkleurige Waalbrug na het aanbrengen van de reflecterende binnenlaag.

6. De serie krijgt met de hand kleur en details

Wanneer de vorm is vastgesteld, worden er meerdere exemplaren volgens dat ontwerp gemaakt. Op de productiebeelden zie je de ornamenten als serie bij elkaar liggen. Het is dus geen uniek exemplaar per ontwerp, maar de beschildering gebeurt wel met de hand. Eerst komt de basisafwerking, daarna worden de kleuren en details verder aangebracht.

Dakvlakken, ramen en lijnen maken de herkenbare vorm af. Kleine verschillen in schildering kunnen bij dat handwerk horen. De bedoeling blijft dat ieder exemplaar hetzelfde ontworpen gebouw laat zien.

De Waalbrug-ornamenten tijdens de serieproductie, met de aangebrachte beschildering. Echte foto uit ons productiearchief.

Is echt ieder detail van glas?

Nee. Sommige kleine uitstekende onderdelen zijn niet goed in glas uitvoerbaar. Bij onze Ridderzaal zijn de twee kleine torentjes bijvoorbeeld van hars en op de glazen hoofdvorm gelijmd. We combineren materialen waar dat nodig is om zulke details te kunnen weergeven. Een glazen kerstornament betekent dus niet automatisch dat ieder onderdeel uit glas bestaat.

7. Een eigen verpakking voor het ornament

Ook het doosje wordt bij het product ontworpen. Het ornament krijgt een passende binnenverpakking en een stevige geschenkdoos van drielaags karton. De zwarte blister en het doosje kun je bewaren om het na kerst weer afzonderlijk op te bergen.

Een afgewerkt ornament in de bijbehorende geschenkverpakking; hier zie je de Ridderzaal.

Het proces combineert modelwerk, digitale techniek, glasblazen en schilderwerk. Thuis zie je vooral het eindresultaat: een klein herkenbaar gebouw in je boom. Het blijft wel breekbaar glas. Ondersteun het ornament aan het brede deel, kies een passende tak en bewaar de verpakking voor volgend jaar.