Glas, hout of vilt: welk kerstornament past bij jouw huishouden? Kies glas als glans en gedetailleerde vormen belangrijk zijn en je voorzichtig kunt omgaan met breekbare versiering. Hout past vaak bij een rustige, natuurlijke uitstraling. Vilt voelt zachter en breekt niet in scherven, maar is niet automatisch veilig voor kinderen of huisdieren. De vorm, afwerking en kleine onderdelen zijn minstens zo belangrijk als het materiaal.
Glas: voor glans en een bijzonder ontwerp
Een glazen ornament kan licht mooi weerkaatsen en een geschilderd gebouw, dier of voorwerp heel herkenbaar maken. Dat is aantrekkelijk als je je kerstboom persoonlijk wilt maken: bijvoorbeeld met een kerstbal van de stad waar je bent opgegroeid.
Het nadeel is helder: glas kan breken. Kies stevige takken en bewaar de verpakking om het ornament weer apart op te bergen. In een boom waar een kat in klimt of waar veel kleine handen bij kunnen, zouden wij niet beginnen met breekbare glazen hangers.
Het Torentje als glazen stadsornament. Bij deze keuze horen voorzichtig ophangen en apart opbergen. Foto: Vier je stad.
Hout: van een platte ster tot een kwetsbaar bouwwerkje
Houten kerstversiering kan licht en eenvoudig zijn, zoals een platte hanger. Maar er bestaan ook zwaardere, samengestelde modellen met dunne uitstekende delen. Controleer of het oppervlak glad is, de ophanging vastzit en er geen scherpe of losse onderdelen zijn. Hout valt niet in glasscherven uiteen, maar kan wel splijten of beschadigen.
Lees ook de samenstelling. De HEMA-hanger “hout swirl” van € 2,49 bestaat volgens de productpagina uit hout én kunsthars. Een houtlook of een productnaam zegt dus niet dat het hele ornament onbehandeld massief hout is. Lak, lijm en coatings kunnen deel van het ontwerp zijn.
De HEMA-hanger hout swirl: een voorbeeld met zowel hout als kunsthars. Productfoto: HEMA. Fotobron
Vilt: zacht van uiterlijk, niet altijd hetzelfde materiaal
Vilt is een materiaalsoort op basis van samengebrachte vezels, geen garantie dat het wol is. Er zijn wollen en synthetische varianten. Dille & Kamille vermeldt bij de teckel met kerstkrans van € 4,95 bijvoorbeeld schapenwol en handwerk in Nepal. Bij een ander ornament moet je die samenstelling opnieuw controleren.
Voor het opbergen vraagt vilt iets anders dan glas: houd het droog en schoon en bescherm fijne details tegen indrukken of lostrekken. Volg bij vlekken het onderhoudsadvies van de maker. De hanger zomaar wassen kan de vorm of afwerking aantasten.
Vilten teckel met kerstkrans van Dille & Kamille. Volgens de aanbieder gemaakt van schapenwol. Productfoto: Dille & Kamille. Fotobron
Welk materiaal is handig met kinderen of een kat?
Bij meer kans op vallen hebben lichte, niet-breekbare modellen vaak de voorkeur. Maar een vilten muis kan op speelgoed lijken en een houten figuur kan kleine onderdelen hebben. Let op koordjes, kralen, oogjes, metalen haakjes en lijmverbindingen. Een decoratief ornament is geen speelgoed, ook niet als het zacht aanvoelt.
Klimt je kat in de boom, dan is materiaal wisselen alleen niet genoeg: de boom zelf kan nog omvallen. Zorg ook voor een passende standaard en beperk toegang wanneer je er niet bij bent. Met kleine kinderen kies je de ophangplek eveneens bewust.
Wat als je weinig ruimte hebt om alles te bewaren?
Platte houten hangers kunnen compact zijn, terwijl ronde glazen vormen meer ruimte en bescherming vragen. Vilten figuren kun je niet onbeperkt samenpersen zonder dat ze vervormen. Kijk dus naar het model dat je koopt en de doos waarin je het volgend jaar terug wilt vinden. Het lichtste materiaal is niet vanzelf het makkelijkst op te bergen.
Welk materiaal is het duurzaamst?
Ook hier kun je niet op alleen de materiaalnaam afgaan. Herkomst, bewerking, vervoer en gebruiksduur spelen mee. Vraag bij hout naar een aantoonbaar keurmerk als je dat belangrijk vindt. Kijk bij vilt naar de vezelsamenstelling. En neem bij glas niet aan dat een kapot ornament in de glasbak mag: kerstballen horen daar niet in.
De praktische keuze is vaak versiering die bij jouw huis past en die je wilt blijven gebruiken. Heb je al een mooie set, dan hoef je die niet te vervangen omdat een ander materiaal natuurlijker klinkt.
Je hoeft geen compleet nieuwe boom samen te stellen
Een paar materialen combineren kan juist mooi en praktisch zijn. Gebruik bijvoorbeeld rustige houten vormen als basis, enkele vilten figuren voor een zachtere uitstraling en één bijzonder glazen ornament op een geschikte plek. Houd de kleuren enigszins bij elkaar als je een rustig geheel wilt.
Voor een persoonlijk kerstcadeau is de band met de ontvanger belangrijker dan een materiaalranglijst. Houdt iemand van zijn geboortestad én van kerst, dan kan een stadsornament passend zijn. Heeft iemand juist behoefte aan minder breekbare spullen, dan is een ander materiaal of cadeau een betere keuze.
Bronnen en voorbeelden
HEMA: samenstelling hout swirl
Dille & Kamille: wollen vilten kersthanger
